Overal ter wereld strijden gelovigen met elkaar over de zuiverheid van
hun religie. Vandaag de dag denken Nederlanders
graag dat religieuze
fundamentalisten vooral in andere culturen of verre werelddelen met
elkaar overhoop liggen. Toch is
het nog niet zo lang geleden dat
dergelijke conflicten zich ook in ons eigen land afspeelden.
De
gereformeerde synode van Assen sprak in 1926 het laatste woord over de
uitleg van een passage in het bijbelboek Genesis. Was de slang die Eva
tot de erfzonde verleidde een reptiel met een vleiend spraakvermogen? Of
moest men het dier opvatten als een zinnebeeld van de duivel? Het ging
hier om een heuse slang, oordeelde de synode, en wie een andere uitleg
voorstond maakte zich schuldig aan Schriftaanranding. Deze uitspraak zou
de bron worden van een kerkelijk conflict dat links en rechts in ons
land oplaaide en jarenlang de gemoederen beheerste. Dit boek gaat over
de ingrijpende gevolgen van Assen voor het Texelse vissersdorp
Oosterend, ook wel bekend als het kleine Jeruzalem van het noorden. De
later beroemd geworden dominee, J. J. Buskes, werd er ongewild het
middelpunt van een felle geloofstwist. Een kerkscheuring was het gevolg
en een kwart eeuw lang zouden twee gereformeerde kampen in vijandschap
leven.
Schrijver en historicus Nico Dros (1956) schildert dit
dorpsdrama in al zijn facetten aan de hand van verklaringen die
betrokkenen eerder aflegden. Maar hij doet meer. Hij reconstrueert de
geschiedenis van Oosterend sinds de Reformatie en laat zien dat er door
de eeuwen heen, onder uiteenlopende noemers, een terugkerende strijd
oplaaide tussen absolute en verlichte calvinisten, tussen rekkelijken en
preciezen. De sprekende slang is een levendig boek over
bijbeldrift, geloofsijver en andere protestantse hartstochten in een
dorp. En het is een verhaal over het leed dat ontstaat wanneer gelovigen
in zwijmelwijn gedrenkt raken.
Nico Dros De sprekende slang Een kleine geschiedenis van laaglands fundamentalisme
Uitgeverij G.A. van Oorschot/P.B./Gelijmd/4e druk/160 blz.
ISBN: 9789028241329
Prijs: 15,00 euro.
Adriaan Morriën Zoals een ster verstand heeft van het licht
Adriaan Morriën is een van de meest idyllische dichters in de
Nederlandse literatuur genoemd en eveneens een van de zintuiglijkste.
Daarnaast wordt her en der gesneerd dat het masturbatiegemiddelde bij
geen dichter zo hoog is: 'Ik lag ook liever in de armen van een
meisje.' Inderdaad is erotiek bij Morriën nooit ver weg. Dat
Morriën echter vooral de lezer weet te raken bewijst deze
bloemlezing uit zijn oeuvre. Het kan als een verheerlijking van de
vrouw gelden. Neem volgende dichtregels: ‘je huid beeldt de
winter af’, ‘je zo innig bewonderde hals’ en
‘’t gerimpeld zand herhaalt je kus’.
Adriaan Morriën (1912–2002) studeerde Frans en wijdde zich
geheel aan de letterkunde. Morriën was jarenlang literair criticus
bij dagblad Het Parool en medewerker van nrc Handelsblad.
Ester Naomi Perquin (1980) is dichteres. Ze won de debuutprijs Het
Liegend Konijn 2007 en in 2009 de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs
voor haar twee bundels Servetten halfstok en Namens de ander.
Adriaan Morriën Zoals een ster verstand heeft van het licht Uitgeverij G.A. van Oorschot/Geb./Gelijmd
1e druk/april 2010/66 blz./Turing reeks deel-6
ISBN: 9789028241657
Prijs: 12,50 euro.